Oddech dla biznesu: eAkcyz od lipca 2027 r., więcej czasu na schrony, łagodniejsze granty

eAkcyz: tryb testowy od stycznia, pełne uruchomienie od lipca 2027 roku

Gabinet Ministrów przyjął uchwały nr 1333 i nr 1334 z 28 października 2026 roku, które przesuwają uruchomienie elektronicznego systemu obrotu napojami alkoholowymi, wyrobami tytoniowymi i płynami do e-papierosów (eAkcyz). Od 1 stycznia do 30 czerwca 2027 roku system będzie działał w eksploatacji przemysłowej w trybie testowym, a od 1 lipca 2027 roku w pełnym zakresie. Dane wprowadzone w okresie testowym zostaną zachowane, więc ci, którzy zarejestrują się w pierwszym półroczu 2027 roku, nie będą musieli rejestrować się ponownie.

Na 1 lipca 2027 roku przesunięto też wejście w życie procedury znakowania alkoholu, tytoniu i płynów do e-papierosów, procedury naliczania akcyzy za unikalne identyfikatory, wymagań dotyczących unikalnego identyfikatora grupowego oraz procedury sporządzania elektronicznego dokumentu akcyzowego.

Ministerstwo Finansów wyjaśniło, że od 1 listopada 2026 roku do pełnego uruchomienia systemu firmy mogą nadal zamawiać i stosować papierowe znaki akcyzy, co zapewnia ciągłość produkcji i handlu. Ostateczny termin zwrotu papierowych znaków sprzedawcy przesunięto na 1 stycznia 2028 roku. Obie uchwały wchodzą w życie 1 listopada 2026 roku. Wcześniej prezydent Wołodymyr Zełenski podpisał ustawę przesuwającą start eAkcyzu na 1 lipca 2027 roku.

Schrony dla firm: dłuższy termin, wymagania bez zmian

Premier Serhij Koreckyj poinformował, że rząd przedstawił organizacjom biznesowym zmiany w zasadach dotyczących schronów i przedłuża obowiązywanie odpowiedniej uchwały, „bo nie możemy dopuścić do zatrzymania gospodarki”. Zmiany zainicjowano dwa miesiące temu, jednak znaczna część firm nie zaczęła nawet spełniać podstawowych wymogów bezpieczeństwa.

Odroczenie nie oznacza zniesienia wymagań, podkreślił Koreckyj. Może to być najprostsza bezpieczna przestrzeń, mobilny schron lub jasna informacja, gdzie jest najbliższy schron podziemny i jak do niego dotrzeć. Wymagania będą zależeć od liczby pracowników i odwiedzających jednocześnie przebywających w obiekcie; szczegóły podadzą ministerstwa gospodarki i spraw wewnętrznych. Schron nie musi znajdować się na terenie firmy — można korzystać z sąsiedniego, jeśli ma wystarczającą pojemność, a ludzie dokładnie wiedzą, gdzie jest. Do 4 marca administracje wojskowe zbiorą dane o wypełnianiu wymogów, po czym zapadną dalsze decyzje.

Granty na przetwórstwo i odbudowę: nowe warunki

Uchwałą nr 1326 z 23 października rząd zmienił warunki grantów do 8 mln hrywien dla zakładów przetwórczych i do 16 mln hrywien na odbudowę — poinformował Dmytro Kysylewski, wiceprzewodniczący komisji gospodarczej Rady Najwyższej. Wcześniej grant na przetwórstwo wymagał utworzenia co najmniej pięciu miejsc pracy. Teraz alternatywą będzie średnie wynagrodzenie w firmie wyższe od średniej w obwodzie, a przez trzy lata płace trzeba podnosić co najmniej o inflację. Zasadę można stosować także wobec wcześniejszych beneficjentów, którzy nie zdołali utworzyć lub utrzymać wymaganej liczby miejsc pracy.

Uproszczono też rozliczanie zobowiązań. Zamiast kontroli ministerstwa gospodarki wystarczą trzy potwierdzenia: z banku o wykonaniu zobowiązań, o zapłaconych podatkach oraz o utworzonych miejscach pracy lub poziomie płac. Administrator programu usuwa wtedy status zobowiązań w portalu Dija, co pozwala ponownie ubiegać się o grant. Od 1 stycznia program będzie prowadzić agencja „Zrobłeno w Ukrajini”.

Co to oznacza

Producenci i sprzedawcy alkoholu oraz tytoniu zyskują kolejne pół roku na przygotowanie do cyfrowego znakowania. Pracodawcy dostają więcej czasu na schrony, ale nie zwolnienie z obowiązku ochrony ludzi. Mali producenci — bardziej elastyczne warunki państwowych grantów.