Dolar po raz pierwszy droższy niż 45 hrywien: oficjalny kurs NBU i stan budżetu po dziewięciu miesiącach

Nowa granica psychologiczna

Narodowy Bank Ukrainy ustalił oficjalny kurs na wtorek 6 października na poziomie 45,0564 hrywny za dolara amerykańskiego. Jak zauważyło Suspilne, to pierwszy raz w historii, gdy oficjalny kurs dolara sięgnął 45 hrywien. Dzień wcześniej, 5 października, wynosił 44,9857 hrywny, czyli dolar podrożał w ciągu doby o około 7 kopiejek. Jeszcze 2 października, według Ukrinformu, oficjalny kurs wynosił 44,83 hrywny.

Euro natomiast lekko potaniało: na 6 października NBU ustalił 50,48 hrywny za euro wobec 50,53 dzień wcześniej. Takie ruchy w przeciwnych kierunkach oznaczają, że hrywna słabnie przede wszystkim wobec dolara, a nie wobec wszystkich walut naraz.

Ile kosztuje w bankach i kantorach

Oficjalny kurs NBU to punkt odniesienia dla księgowości, opłat celnych i rozliczeń państwa; w oddziałach i aplikacjach banków ludzie kupują walutę po kursach poszczególnych banków. Według danych minfin.com.ua, przytaczanych przez Ukrinform, 5 października średni kurs w bankach wynosił 44,76 hrywny przy kupnie i 45,28 przy sprzedaży dolara. W kantorach średni kurs gotówkowy wynosił 44,80–44,99 hrywny.

Kursy kartowe dużych banków tego dnia też były już blisko 45: w PrivatBanku 44,75–45,25 hrywny za dolara, w monobanku 44,80–45,20. Dla większości ludzi „45” pojawiło się więc w aplikacji bankowej jeszcze przed przekroczeniem tej granicy przez kurs oficjalny.

Budżet: pieniądze partnerów i pożyczki

Tego samego dnia Ministerstwo Finansów opublikowało wyniki wykonania budżetu państwa za styczeń–wrzesień 2026 roku. W tym okresie do funduszu ogólnego i specjalnego wpłynęło 4,12 bln hrywien podatków, opłat i innych płatności, a wydatki kasowe wyniosły 4,78 bln hrywien, w tym 3,27 bln z funduszu ogólnego.

Ważnymi źródłami dochodów funduszu ogólnego były według resortu 604 mld hrywien międzynarodowej pomocy grantowej oraz 146,1 mld hrywien z części zysku Narodowego Banku, przekazanej w kwietniu i maju.

Pożyczki państwowe do funduszu ogólnego w ciągu dziewięciu miesięcy wyniosły 717,2 mld hrywien, czyli 58,3% planu na ten okres. Ze sprzedaży obligacji skarbowych (OVDP) budżet uzyskał 362,1 mld hrywien, z czego 130,9 mld dzięki obligacjom wojskowym. Ze źródeł zewnętrznych wpłynęło 355,07 mld hrywien (ok. 8 mld dolarów), w tym 126,13 mld hrywien od UE w ramach Ukraine Facility i 96,1 mld hrywien od MFW. Znaczną część reszty stanowiły pożyczki Banku Światowego (IBRD) w ramach kilku programów – największa, 44,6 mld hrywien (1 mld dolarów), w ramach projektu wsparcia miejsc pracy i sektora prywatnego (DPO). Na spłatę długu publicznego przeznaczono w tym czasie 438,8 mld hrywien (96% planu), a na jego obsługę 275,7 mld hrywien (98,5% planu).

Dlaczego to ważne

Dla gospodarstw domowych kurs powyżej 45 hrywien za dolara to przede wszystkim kwestia cen towarów importowanych, oszczędności walutowych i płatności powiązanych z dolarem. Dla państwa to część szerszego obrazu: wydatki budżetu przewyższają dochody, a różnicę pokrywają granty, pożyczki partnerów i zadłużenie wewnętrzne. Jak zauważył Ukrinform, rząd w wyliczeniach budżetowych zakłada średnioroczny kurs 45,6 hrywny za dolara, więc obecny kurs oficjalny wciąż jest niższy od tego wskaźnika.