43 mln dolarów dla pośrednika, który nic nie robił: NABU oskarża byłego szefa eksportera broni

Pośrednik, którego nie było

Narodowe Biuro Antykorupcyjne Ukrainy (NABU) i Specjalna Prokuratura Antykorupcyjna przedstawiły zarzuty byłemu szefowi państwowego przedsiębiorstwa zajmującego się eksportem produktów wojskowych. Według LIGA.net chodzi o byłego członka kierownictwa Ukrspecexportu; samo NABU nie podało nazwy firmy.

Według śledczych w 2015 roku ówczesny szef przedsiębiorstwa zawarł umowę z zagraniczną firmą, która miała otrzymywać wynagrodzenie za usługi pośrednictwa przy sprzedaży ukraińskiego sprzętu wojskowego. „W rzeczywistości państwowe przedsiębiorstwo samodzielnie prowadziło negocjacje z zagranicznym zamawiającym z jednego z krajów Bliskiego Wschodu. Zagraniczna firma nie brała w nich udziału” — przekazało NABU.

Mimo to w latach 2018–2019 szef przedsiębiorstwa podpisywał protokoły rzekomo wykonanych usług agencyjnych i zorganizował przelewy na rzecz zagranicznej firmy. Usługi w rzeczywistości nie były świadczone, a dokumenty zawierały nieprawdziwe informacje. NABU szacuje straty przedsiębiorstwa na ponad 43 mln dolarów, czyli ponad 1,1 mld hrywien — to 30% całej wartości kontraktu.

Zarzuty

Podejrzany odpowie z art. 191 cz. 5 Kodeksu karnego (defraudacja cudzego mienia przez nadużycie stanowiska w szczególnie dużych rozmiarach) oraz art. 366 cz. 1 (sporządzanie i wydawanie przez urzędnika fałszywych dokumentów). Według biura śledztwu aktywnie pomagali specjaliści Państwowej Służby Audytu. Zarzut nie jest wyrokiem — o winie może przesądzić tylko sąd.

Ukrinform przypomina, że w marcu NABU i SAP ujawniły zorganizowaną grupę, która w latach 2014–2019 przywłaszczyła ponad 32 mln hrywien z przedsiębiorstw koncernu Ukroboronprom.

Służba celna: 10% „haraczu” od kawy

Odrębny proceder ujawniła 30 października Służba Bezpieczeństwa Ukrainy (SBU). Według niej naczelnik jednego z wydziałów odpraw celnych i dwóch jego podwładnych — głównych inspektorów państwowych posterunku celnego — tworzyli sztuczne przeszkody dla przedsiębiorców importujących zieloną, niepaloną kawę. „Za bezproblemową odprawę importu urzędnicy żądali 10% wartości każdego kilograma towaru” — czytamy w komunikacie. W razie odmowy grozili protokołami o naruszeniu przepisów celnych, konfiskatą towaru, grzywnami lub zawyżoną wyceną celną.

Organizatorem procederu był według śledczych 49-letni naczelnik wydziału, który dzielił pieniądze między wspólników. Udokumentowano kilka epizodów. Podejrzanym przedstawiono zarzuty z art. 28 cz. 3 i art. 368 cz. 3 Kodeksu karnego — grozi im do 10 lat więzienia z konfiskatą mienia.

Winnica: mieszkania dla wojskowych

W obwodzie winnickim policja zakończyła śledztwo w sprawie budowy mieszkań dla wojskowych na gruntach resortu obrony. Według śledczych w 2017 roku zarząd budownictwa kapitałowego ministerstwa obrony podpisał umowę z prywatną firmą na budowę bloków w Winnicy. Były p.o. szefa Podolskiego zarządu budownictwa kapitałowego nie zapewnił obowiązkowej wyceny działki, a dyrektor dewelopera świadomie zignorował ten wymóg.

W efekcie państwo miało otrzymać 2,8 tys. m² mieszkań, a faktycznie dostało 1,3 tys. m² — 27 mieszkań. Straty oszacowano na 15,5 mln hrywien. Urzędnikowi zarzucono niedbalstwo służbowe (art. 367 cz. 2, do 5 lat), a dyrektorowi oszustwo na szczególnie dużą skalę (art. 190 cz. 5, do 12 lat z konfiskatą). Akty oskarżenia trafiły do sądu.

Dlaczego to ważne

W czasie pełnoskalowej wojny pieniądze na obronność i mieszkania dla żołnierzy to szczególnie wrażliwa sfera. Sprawy dotyczące eksportu broni, służby celnej i budownictwa wojskowego pokazują, że organy antykorupcyjne i SBU nadal badają zarówno nowe schematy, jak i epizody sprzed lat.