Rozejm w Oleszkach potrwa do 1 listopada: rozminowanie, pomoc i listy ewakuacyjne

Do niedzielnego wieczoru

Zawieszenie broni wokół okupowanych Oleszek w obwodzie chersońskim, które zaczęło obowiązywać o 3:00 27 października, potrwa do 22:59 w niedzielę 1 listopada – poinformował szef frakcji Sługa Narodu w parlamencie Dawyd Arachamija. „To największa deeskalacja od 2022 roku” – napisał. Rozejm jest częścią inicjatywy pierwszej damy USA Melanii Trump, która ma odblokować miasto odcięte od dostaw żywności i leków od wielu miesięcy.

Oleszki leżą na lewym brzegu Dniepru, około dziewięciu kilometrów w linii prostej od Chersonia. Rosyjskie wojska zajęły miasto w 2022 roku, a w 2023 roku większa jego część została zalana po wysadzeniu zapory Kachowskiej elektrowni wodnej.

Pierwsza doba bez naruszeń

Rzecznik praw człowieka ukraińskiego parlamentu Dmytro Łubiniec powiedział wieczorem 27 października, że obie strony przestrzegają porozumienia. Według niego od trzeciej w nocy nie było żadnego incydentu ani postępów wojsk rosyjskich. BBC News Ukraina również podało, że o 17:30 rozejm był przestrzegany.

Obecnie trwa rozminowywanie dróg prowadzących do miasta. Kolejny krok to dostarczenie ładunku humanitarnego: wody, żywności, leków i sprzętu dla miejscowego szpitala. Następnie na miejscu mają pracować przedstawiciele trzech państw – Ukrainy, USA i Rosji. Amerykanie będą obserwować, czy każda ze stron wywiązuje się ze zobowiązań; według Łubińca dokument w tej sprawie podpisali on i jego rosyjska odpowiedniczka. Według BBC ewakuację zaplanowano na piątek 30 października.

Kto i dokąd będzie mógł wyjechać

Mieszkańcy będą mieli wybór: wyjechać na terytorium kontrolowane przez Ukrainę, do Rosji lub zostać w domu. Ukraina i Rosja jednocześnie rozpowszechniają informacje, opublikowały numery kontaktowe i tworzą zweryfikowane listy osób potrzebujących pomocy. Osobno organizowany jest transport, w tym karetki, a także wsparcie dla osób starszych i z ograniczoną mobilnością. Ci, którzy wybiorą Ukrainę, mają być eskortowani, witani i zakwaterowani.

Według szacunków rządu, na które powołuje się BBC, w blokadzie przebywa od dwóch do sześciu tysięcy cywilów. Łubiniec poinformował o wstępnym porozumieniu, że misja może objąć inne miejscowości gminy Oleszki – „chodzi o tysiące cywilów”.

Ukraina przygotowuje się na przyjęcie ludzi

Minister rozwoju wspólnot i terytoriów Witalij Bezhin powiedział Ukrinformowi, że przygotowania zakończono. Po przekroczeniu linii ludzie przejdą badania w punkcie tranzytowym, a następnie trafią do miejsc tymczasowego pobytu lub placówek medycznych. „Według wstępnych szacunków około 60% osób może od razu potrzebować opieki medycznej i jesteśmy gotowi jej udzielić” – powiedział.

Obawy mieszkańców

BBC rozmawiało z mieszkańcami Oleszek. Ludzie boją się wznowienia ostrzału podczas ewakuacji, filtracji przez rosyjskie służby oraz tego, jak przeżyć po wyjeździe bez mieszkania i pracy. Łączność z miastem jest przerywana, a wielu boi się mówić z obawy przed represjami. Jeden z rozmówców powiedział, że w miejscowej kostnicy jest ponad 70 ciał, których nie pozwala się pochować.

Krok ku czemuś więcej?

Na konferencji prasowej w Helsinkach minister spraw zagranicznych Andrij Sybiha powiedział: „Jeśli zobaczymy rezultaty w Oleszkach, może to otworzyć drogę do dalszych kroków w procesie pokojowym – jako środek budowy zaufania”. Podziękował Melanii Trump za przywództwo i zapewnił, że strona ukraińska jest w pełni gotowa wypełnić swoje zobowiązania.