Zełenski: jeśli wybory odbędą się w czasie wojny, wystartuję. Ale potrzeba 60 dni rozejmu

Co powiedział prezydent

Wołodymyr Zełenski w wywiadzie dla programu Meet the Press w NBC News oświadczył, że wystartowałby w wyborach prezydenckich, gdyby odbyły się one przed zakończeniem wojny. „Jeśli to będzie w czasie wojny — oczywiście. To mój obowiązek, bo muszę bronić mojego kraju od samego początku do końca tej wojny” — powiedział.

Warunek: 60 dni bez ognia

Według Zełenskiego obowiązujące prawo wymaga co najmniej sześciu miesięcy na przygotowanie wyborów po zakończeniu wojny. Mimo to jest gotów szukać rozwiązania, jeśli Rosja zgodzi się na 60-dniowy rozejm.

„Jeśli naprawdę tego chcą, powiedziałem: dajcie nam co najmniej 60 dni rozejmu… Tylko 60 dni, a zrobimy wszystko, by zmienić nasze prawo i przygotować niezbędną infrastrukturę bezpieczeństwa” — wyjaśnił prezydent. Jak podaje „Ukraińska Prawda”, chodzi o 60 dni zawieszenia broni „bez żadnych innych negocjacji”.

Zełenski podkreślił, że to „nie tylko kwestia prawa, ale i środków bezpieczeństwa”. Przyznał, że pomysł wygląda niebezpiecznie i niemal nierealnie, bo kraj potrzebuje uczciwego wyboru, a żołnierze muszą mieć możliwość głosowania, „bo bronią naszego kraju”.

„Nieprawda, że nie chcę wyborów”

Prezydent odrzucił zarzuty, że nie chce wyborów. Podkreślił, że o tym, kto będzie kierował państwem, muszą decydować Ukraińcy. „Jeśli ktoś myśli, że nie chcę wyborów, to nieprawda i to niesprawiedliwe” — cytuje go LIGA.net.

Skąd wziął się temat

Kwestia wyborów wróciła po 10 października, gdy Donald Trump zarzucił Zełenskiemu, że nie chce kończyć wojny, i stwierdził, że Ukraina powinna wybrać nowego prezydenta, który „umie negocjować”. Słowa te padły po ogłoszeniu przez Trumpa porozumienia z Władimirem Putinem w sprawie dostaw rosyjskiego oleju napędowego na rynki światowe.

Już 11 października Zełenski oświadczył, że Ukraina jest gotowa do wyborów pod warunkiem pełnego 60-dniowego zawieszenia broni. Według „Ukraińskiej Prawdy” Kreml odpowiedział, że Rosja nie jest gotowa przestrzegać takiego rozejmu i mogłaby co najwyżej powstrzymać się od uderzeń w sam dzień głosowania. 14 października Zełenski wyraził przekonanie, że każdy nowo wybrany przywódca Ukrainy nie zawrze układu z Putinem i będzie dalej bronił kraju.

Co mówi prawo

Ukraińskie prawo nie przewiduje przeprowadzania wyborów w czasie stanu wojennego. Zmiana tego wymagałaby decyzji parlamentu oraz przygotowań w zakresie bezpieczeństwa i logistyki: ochrony lokali wyborczych przed ostrzałami, głosowania żołnierzy na froncie, milionów osób wewnętrznie przesiedlonych i Ukraińców za granicą.

Czym jest zwycięstwo

W tym samym wywiadzie Zełenski wyjaśnił, jak rozumie zwycięstwo: „Zachować kraj, niepodległość, europejski i geopolityczny wybór, wszystkie nasze prawa i ukraińską tożsamość — uważam, że to jest zwycięstwo”. Pierwszym krokiem do zakończenia wojny mogłoby być, jego zdaniem, wstrzymanie uderzeń w energetykę.

Dlaczego to ważne

Wypowiedź Zełenskiego to odpowiedź na presję Waszyngtonu, który coraz częściej łączy wybory w Ukrainie z procesem pokojowym. Prezydent przenosi sprawę na grunt praktyczny: wybory są możliwe tylko wtedy, gdy Rosja wstrzyma ogień przynajmniej na dwa miesiące. Biorąc pod uwagę stanowisko Kremla, taki scenariusz nie jest na razie widoczny.