UE otwiera drugą rundę SAFE na 21,3 mld euro i zachęca do wspólnych zakupów broni z Ukrainą; Ramstein 17 listopada

Druga runda SAFE

29 października Komisja Europejska zaprosiła państwa członkowskie UE do udziału w drugiej rundzie instrumentu SAFE (Security Action for Europe). Nowy nabór obejmuje 21,3 mld euro długoterminowych pożyczek i jest otwarty dla wszystkich państw członkowskich. Po otrzymaniu ich zgłoszeń Komisja w ciągu dwóch tygodni od terminu składania wniosków poinformuje o wstępnym podziale środków.

Główny nacisk położono na współpracę z Ukrainą. Bruksela zachęca rządy, by w krajowych planach inwestycyjnych uwzględniały wspólne zamówienia z Kijowem i w pierwszej kolejności zaspokajały pilne potrzeby zarówno Sił Zbrojnych Ukrainy, jak i armii państw UE w trzech obszarach: obrona powietrzna i przeciwrakietowa, drony i środki do ich zwalczania oraz amunicja i rakiety. Środki nie są jednak zarezerwowane dla Ukrainy: decydują państwa członkowskie, a Ukraina może uczestniczyć we wspólnych projektach na równych prawach.

Co już zrobiono w ramach SAFE

Program SAFE o łącznej wartości 150 mld euro przyjęto w maju 2025 roku; jest on kluczowym elementem strategii „Gotowość 2030”. W listopadzie 2025 roku państwa złożyły plany rozwoju przemysłu obronnego, przy czym niektóre wnioskowały o mniej, niż pierwotnie uzgodniono — i właśnie te niewykorzystane środki są teraz rozdzielane. UE zatwierdziła umowy pożyczkowe ze wszystkimi 19 państwami, które przystąpiły do mechanizmu, z 16 z nich umowy już podpisano. Prawie 13,5 mld euro wypłacono 11 krajom, które prosiły o prefinansowanie.

Ramstein w Brukseli

Kolejne posiedzenie Grupy Kontaktowej ds. Obrony Ukrainy w formacie Ramstein odbędzie się we wtorek 17 listopada w kwaterze głównej NATO w Brukseli. Zwołują je Wielka Brytania i Niemcy, poinformowało NATO.

Przed spotkaniem Ukraina prosi partnerów o wzmocnienie obrony powietrznej i przeciwrakietowej, zwłaszcza środków przechwytywania rakiet balistycznych, oraz o przekazanie pocisków do Patriotów z zapasów państw europejskich, które wkrótce mają otrzymać nowe partie od producenta. Szefowa misji Ukrainy przy NATO Ałona Hetmanczuk uważa, że polityczna niegotowość partnerów do przekazywania pocisków przechwytujących pozostaje jedną z głównych przeszkód w ochronie ukraińskiego nieba przed zimą.

Niemiecki biznes za bankiem obronnym

Tego samego dnia Niemiecka Izba Przemysłowo-Handlowa (DIHK) i siedem innych organizacji gospodarczych, w tym zrzeszenie producentów maszyn VDMA i rzemieślników ZDH, wezwały rząd RFN do przystąpienia do grona założycieli Banku Obrony, Bezpieczeństwa i Odporności (DSRB). Inicjatywa powstaje z udziałem Kanady, innych państw NATO i Ukrainy. Bank ma udzielać gwarancji kredytowych, preferencyjnych długoterminowych pożyczek, finansowania venture i inwestycji kapitałowych. Jego środki będzie można wydawać wyłącznie na towary i usługi z państw członkowskich, więc według biznesu udział otworzyłby niemieckim firmom dostęp do nowych zamówień, a odmowa pozostawiłaby je poza tym rynkiem. Berlin nie podjął jeszcze ostatecznej decyzji.

Dlaczego to ważne

Dla Ukrainy europejskie pieniądze na wspólne zakupy to szansa na więcej obrony powietrznej i amunicji, produkowanej także we własnych zakładach. Ma to szczególne znaczenie teraz, gdy Rosja nasiliła ataki rakietami balistycznymi i dronami na miasta i energetykę, a każda partia pocisków przechwytujących bezpośrednio ratuje życie i prąd w domach.