W bazach Europolu są dane o prawie 3 tys. podejrzanych o zbrodnie wojenne na Ukrainie

Co powiedziano w Hadze

W systemie informacyjnym Europolu są już dane o około 3 tys. osób podejrzanych o zbrodnie wojenne na Ukrainie. Mówiono o tym podczas Konwencji Szefów Policji Europejskich w siedzibie Europolu w Hadze – poinformował Główny Zarząd Śledczy ukraińskiej Policji Narodowej (za Ukrinformem).

Według zarządu p.o. dyrektora wykonawczego Europolu Jürgen Ebner osobno docenił wkład ukraińskiej policji w zasilanie tego systemu.

Według Europolu sama konwencja odbyła się w Hadze w dniach 28–30 września i zgromadziła ponad 500 szefów policji i delegatów z 59 krajów oraz 15 organizacji międzynarodowych. Głównymi tematami oficjalnego programu były sztuczna inteligencja w pracy organów ścigania, legalny dostęp do danych, dezinformacja i zapobieganie radykalizacji.

Doświadczenie, które Ukraina oferuje Europie

P.o. szefa Policji Narodowej Maksym Cuckiridze powiedział podczas sesji otwierającej, że ukraińska policja ma doświadczenie śledcze, które pozwala za pojedynczym podpaleniem, dywersją czy cyberatakiem rozpoznać operację rosyjskich służb specjalnych. Jego zdaniem przekazywanie partnerom danych o ustalonych organizatorach i wykonawcach, metodach werbunku i przygotowania przestępstw pomoże wykrywać działalność takich sieci także poza Ukrainą.

Dla stałej pracy w tym kierunku Policja Narodowa zaproponowała utworzenie wspólnej ukraińsko-europejskiej grupy ds. przeciwdziałania zagrożeniom hybrydowym. Jej zadaniami mają być szybka wymiana dowodów, skoordynowane śledztwa, szkolenie jednostek i szybkie ostrzeganie partnerów. Jako priorytety zarząd wymienił działalność rosyjskich służb i ich wykonawców, dywersje, drony rozpoznawcze, cyberataki i finansowanie agresji.

Flota cieni jako osobny temat

Cuckiridze zwrócił też uwagę na ryzyka związane z rosyjską flotą cieni. Oprócz omijania sankcji i finansowania wojny chodzi o możliwe wykorzystywanie statków do rozpoznania w pobliżu portów i infrastruktury krytycznej. „Ukraina inicjuje utworzenie w Europolu osobnej operacyjnej grupy roboczej do analizy danych o statkach, ich właścicielach i operatorach, powiązanych firmach i przepływach finansowych” – przekazała Policja Narodowa.

Rozmowy dwustronne

Na marginesie konwencji ukraińska delegacja odbyła szereg spotkań:

• Niemcy. Prezydent Federalnego Urzędu Kryminalnego Holger Münch zaproponował spotkanie ekspertów, by przeanalizować metody rosyjskich operacji, użycie dronów oraz działalność najemników i cudzoziemców zaangażowanych w wojnę przeciw Ukrainie.
• Polska. Omówiono możliwość utworzenia grup roboczych do wymiany informacji o zagrożeniach hybrydowych.
• Finlandia. Rozmawiano o przekazywaniu danych o osobach, które mogą stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa.
• Eurojust. Z prezesem Eurojustu Michaelem Schmidem omówiono zabezpieczanie dowodów zbrodni wojennych, przeciwdziałanie oszustwom internetowym i koordynację międzynarodowych śledztw.
• Szwecja. Rozmawiano o wsparciu przystąpienia Ukrainy do grupy ds. zwalczania cyberprzestępczości J-CAT przy Europolu i pracy w niej ukraińskiego oficera łącznikowego.
• Wielka Brytania. Z dyrektorem generalnym National Crime Agency Graeme’em Biggarem – o rozwoju kryminalistyki cyfrowej i wyposażeniu ukraińskich jednostek.

Poruszono również nielegalny obrót bronią i cyberprzestępczość.

Dlaczego to ważne

Obecność osoby w bazie Europolu nie oznacza wyroku – to informacja, z którą mogą pracować organy ścigania różnych państw. Dla porównania Ukrinform przypomina, że według stanu na 12 października ubiegłego roku ukraińska baza „Zbrodniarz wojenny” zawierała dane o prawie 900 tys. osób zamieszanych w przestępstwa przeciwko Ukrainie.

„Im wcześniej powstrzymamy przygotowanie przestępstwa, tym więcej żyć ocalimy – na Ukrainie i w całej Europie” – powiedział Cuckiridze.