Węgry dają zielone światło dwóm klastrom: Ukraina może je otworzyć już 13 października

Co się stało 7 października

Węgry zdjęły blokadę kolejnego etapu negocjacji akcesyjnych Ukrainy z Unią Europejską. Jak poinformował minister spraw zagranicznych Andrij Sybiha, 7 października na szczeblu COREPER – komitetu stałych przedstawicieli państw członkowskich UE – strona węgierska dała „zielone światło” stanowiskom negocjacyjnym w sprawie klastra 2 „Rynek wewnętrzny” i klastra 3 „Konkurencyjność i wzrost sprzyjający włączeniu społecznemu”.

„Akcesja Ukrainy do UE posuwa się krok po kroku. Ukraina i Węgry wspólnie robią kroki ku sobie i ku europejskiej jedności” – napisał Sybiha w serwisie X, dziękując Anicie Orbán za „pracę zespołową”.

Według korespondentki Suspilnego w Brukseli ambasadorowie UE tego samego dnia zgodzili się na wysłanie do Kijowa i Kiszyniowa pism ze stanowiskami negocjacyjnymi, które sygnalizują przygotowania do otwarcia tych dwóch klastrów. Teraz pozostały ostatnie kroki.

Harmonogram: 12 i 13 października

Jeśli wszystkie warunki zostaną spełnione, 12 października państwa członkowskie mają uzgodnić wspólne stanowiska negocjacyjne podczas konferencji międzyrządowych, a 13 października klastry 2 i 3 mogą zostać oficjalnie otwarte dla Ukrainy i Mołdawii – podaje Suspilne, powołując się na źródła.

12 października to także ważna data w Kijowie: według przewodniczącego Rady Najwyższej Rusłana Stefanczuka tego dnia parlament planuje wznowić pracę i rozpatrzyć szereg projektów ustaw dotyczących integracji europejskiej, w tym związanych z odblokowaniem klastrów.

Klucz do porozumienia – prawa mniejszości

Węgry długo blokowały otwarcie nowych klastrów, wiążąc swoje stanowisko z prawami mniejszości węgierskiej na Ukrainie. Już w czerwcu Kijów i Budapeszt uzgodniły rozszerzenie praw językowych, edukacyjnych, kulturalnych i politycznych społeczności węgierskiej, po czym wszystkie 27 państw UE zgodziło się na otwarcie pierwszego klastra dla Ukrainy. 1 września przedstawiciele Węgier mówili, że mogą zmienić stanowisko, jeśli Kijów zrobi postęp we wdrażaniu przepisów o ochronie mniejszości narodowych.

W tym tygodniu w Radzie Najwyższej zarejestrowano projekt ustawy o prawach edukacyjnych ludów rdzennych i mniejszości narodowych. Jak przypomina Ukrinform, przewodniczący właściwej komisji Serhij Babak wyjaśniał, że dokument ma uregulować prawa edukacyjne ludów rdzennych i mniejszości narodowych, których języki są językami urzędowymi UE. Komisja już poparła projekt.

Rzecznik MSZ Heorhij Tychyj podkreślił, że dokument nie dotyczy wyłącznie mniejszości węgierskiej, lecz dostosowuje ukraińskie prawo do standardów europejskich. Zapytany, czy Ukraina coś poświęca, odpowiedział: „Nie, nie sądzę. Wydaje mi się, że nasza siła tkwi w różnorodności, a szacunek dla mniejszości narodowych jest częścią tej siły”.

Co dalej

Według Tychyja zarówno Ukraina, jak i Węgry obecnie wywiązują się ze swoich części porozumień. „Liczymy, że uda się to zrobić wkrótce – dwa klastry dość szybko i do końca roku jeszcze dwa. Taki harmonogram widzimy po stronie ukraińskiej” – powiedział rzecznik.

Wcześniej prezydent Wołodymyr Zełenski wyrażał nadzieję, że we wrześniu–październiku Ukraina otworzy dwa kolejne klastry negocjacyjne, a pozostałe do końca 2026 roku. Negocjacje akcesyjne podzielono na sześć klastrów tematycznych; pierwszy, „Podstawy”, Ukraina już otworzyła. Po otwarciu klastrów 2 i 3 zostaną jeszcze trzy, a MSZ liczy na otwarcie dwóch z nich do końca roku.