Ewakuowani z Oleszek są w domu; lokalny rozejm trwa do końca 1 listopada

Granica w obwodzie czernihowskim

Misja humanitarna ewakuacji mieszkańców okupowanych Oleszek w obwodzie chersońskim zakończyła się. W sobotę, 31 października, autobusy z ludźmi przekroczyły granicę od strony Białorusi w obwodzie czernihowskim — poinformował prezydent Wołodymyr Zełenski. Zapewnił, że wszyscy przybyli otrzymają potrzebną pomoc, i dodał, że Ukraina liczy na utrzymanie dostępu humanitarnego do Oleszek.

Według The Kyiv Independent podróż trwała około 19 godzin. Jak podał NV, kolumna pojechała najpierw do rosyjskiej Anapy, skąd ludzi przewieziono samolotami do Homla na Białorusi, a stamtąd autobusami do ukraińskiej granicy. Na przejściu czekali krewni, medycy z karetkami, psycholodzy, wolontariusze i policja. Osobne miejsce z karmą i wodą przygotowano dla zwierząt — razem z ludźmi przyjechały psy, koty, papuga, a nawet szop pracz.

Kto wyjechał

Rzecznik praw człowieka Rady Najwyższej Dmytro Łubiniec, który towarzyszył ewakuowanym przez całą drogę, przekazał, że najstarszy ewakuowany ma 94 lata, a najmłodsze dziecko — nieco ponad rok. Wśród historii jest rodzina, w której ojciec z powodu choroby i zniszczonych schodów nie mógł zejść z ósmego piętra i był odcięty od jedzenia i wody, oraz mężczyzna, który przeżył 16 ataków dronów i cztery trafienia rakiet we własny dom.

Oficjalnej liczby ewakuowanych jeszcze nie podano. „Poczekajcie na sprawdzone informacje” — powiedział Łubiniec w TSN, podkreślając: „Zabraliśmy absolutnie wszystkich, którzy chcieli wyjechać”. Jak dodał, nie było filtracji ani sprawdzania telefonów. Przygotowano 25 autobusów na 750 miejsc; część mieszkańców wybrała wyjazd do Rosji, część została w mieście.

„Nie spodziewaliśmy się, że się stamtąd wyrwiemy. Kiedy zaczął się ten kryzys, myśleliśmy, że nikt nas nie potrzebuje” — powiedziała The Kyiv Independent ewakuowana Tetiana Hurowa.

„Wszystkie strony zadziałały profesjonalnie”

Szef Biura Prezydenta Kyryło Budanow oświadczył, że ewakuowani są bezpieczni, a misja „była możliwa dzięki koordynacji i osobistemu zaangażowaniu pierwszej damy USA Melanii Trump”. „Wszystkie strony dotrzymały ustaleń i zadziałały profesjonalnie” — napisał, dodając, że humanitarne operacje specjalne powinny przejść w „rozwiązania systemowe”.

Pierwszy dwustronny rozejm

W wywiadzie dla amerykańskiego dziennikarza Tony’ego Perkinsa Zełenski podziękował Melanii Trump za mediację i przypomniał, że Ukraina od początku 2025 r. popiera propozycję USA dotyczącą bezwarunkowego zawieszenia broni. „Ale Rosja nigdy nie zgadzała się na żaden rozejm — ani w energetyce, ani na morzu, ani na poszczególnych terytoriach” — powiedział. Oleszki to według niego pierwszy taki przypadek. „Mam nadzieję, że uda się to kontynuować” — dodał.

Jak to się zaczęło

Reżim ciszy w Oleszkach wprowadzono 27 października o 03:00 — podało Suspilne. Według Łubińca przez 87 godzin rozejmu, rozszerzonego na cały obwód chersoński, nie odnotowano ani jednego ostrzału. Główna faza misji ruszyła 30 października: po rozminowaniu tras konwój rano dostarczył pomoc do miasta, a potem zaczęło się wywożenie ludzi. Ewakuację uzgodniono z rosyjską rzeczniczką praw człowieka Janą Łantratową.

Co dalej

Reżim ciszy w rejonie Oleszek, wprowadzony na czas operacji humanitarnej, obowiązuje do 22:59 w niedzielę, 1 listopada. Chersońska hromada zgłosiła dobę bez ostrzałów. Kluczowe pytania to, czy zostanie utrzymany dostęp humanitarny dla tych, którzy zostali w mieście, i czy to doświadczenie stanie się wzorem dla innych przyfrontowych i okupowanych społeczności.