OBRIA NANO: na orbicie działa testowy satelita przyszłej ukraińskiej sieci łączności

Co wystrzelono

Ukraiński startup technologii obronnych HIMERA i duński producent małych satelitów GomSpace poinformowali 27 października, że ich satelita OBRIA NANO działa na orbicie i przechodzi planowe testy. Urządzenie wyniesiono 1 października 2026 roku w ramach misji SpaceX Transporter-18.

OBRIA NANO to satelita testowy. Według GomSpace posłuży do prób technicznych, których wyniki zostaną wykorzystane przy projektowaniu pełnego systemu – konstelacji zapewniającej łączność na całym terytorium Ukrainy i uzupełniającej europejskie sieci satelitarne. Satelitą będzie zarządzał ukraiński operator, a jego zadaniem jest wsparcie strategicznego bezpieczeństwa kraju.

Po co Ukrainie własna łączność satelitarna

Od początku pełnoskalowej inwazji Ukraina w dużej mierze polega na usługach SpaceX – Starlinku i Starshieldzie. Jak pisze SpaceNews, stały się one kluczowe dla systemów dowodzenia, pracy dronów i łączności tam, gdzie infrastruktura naziemna została zniszczona.

Jednak w połowie października ograniczenia łączności satelitarnej, według portalu, utrudniały działanie ukraińskich dronów, w tym przechwytywanie rosyjskich dronów uderzeniowych. 24 października Ukraina poinformowała, że prędkość Starlinka i Starshieldu wróciła do normy, ale epizod ożywił dyskusję o zależności od jednego dostawcy.

OBRIA to jedna z co najmniej dwóch europejskich inicjatyw mających dać Ukrainie większą kontrolę nad łącznością satelitarną. Pięć dni przed ogłoszeniem HIMERA i GomSpace fińska firma ICEYE i Nokia podpisały z ukraińskim Ministerstwem Obrony list intencyjny w sprawie suwerennej szerokopasmowej sieci satelitarnej.

Dla Ukrainy to nie tylko kwestia wojskowa: własna łączność satelitarna jest ważna także dla energetyki, logistyki i służb cywilnych, które przy ciągłych atakach na infrastrukturę potrzebują zapasowych kanałów komunikacji. Każdy kolejny etap testów ma pokazać, czy taki system jest realny.

Kto stoi za projektem

HIMERA powstała w 2022 roku i opracowuje zabezpieczone taktyczne systemy radiowe dla wojska, w tym sprzęt działający w warunkach walki radioelektronicznej. GomSpace z siedzibą w duńskim Aalborgu produkuje małe satelity, ładunki komunikacyjne i podsystemy statków kosmicznych.

„Dla nas ten projekt to coś więcej niż wystrzelenie satelity. To szansa na położenie fundamentów pod niezależną sieć łączności dla Ukrainy. Zaczynamy od testowania technologii na orbicie, a naszym długoterminowym celem jest stworzenie systemu, który wzmocni strategiczne bezpieczeństwo kraju i zmniejszy zależność od zewnętrznych dostawców łączności” – powiedział współzałożyciel i prezes HIMERA Misza Rudominski.

Prezes GomSpace Carsten Drachmann dodał: „Naszym wspólnym celem jest wzmocnienie niezależnych zdolności komunikacyjnych Ukrainy oraz wsparcie długoterminowego bezpieczeństwa i rozwoju gospodarczego kraju”.

Co dalej

Kolejnym ważnym krokiem ma być lokalizacja produkcji satelitów i terminali naziemnych na Ukrainie. Jednocześnie, jak zauważa SpaceNews, partnerzy nie ujawnili parametrów technicznych satelity, przepustowości, finansowania projektu ani liczby satelitów w przyszłej konstelacji.

Warto zachować realizm: żadna z europejskich inicjatyw nie zastąpi globalnej sieci Starlinka. Ale mniejsze narodowe konstelacje mogą zapewnić dedykowaną łączność dla wybranych zadań wojskowych i być rezerwą na wypadek kolejnych zakłóceń.

Warto też pamiętać, że OBRIA NANO nie jest pierwszym ukraińskim satelitą w historii. Ukraina miała już własne urządzenia, m.in. Sicz-1 (1995) i Sicz-2-30 (2022). Nowością OBRIA jest skupienie na suwerennej łączności.